Het verdwijnen van Stork als beursfonds, de speculatie rond Fortis, de kredietcrisis en de emotie rond ‘Griekenland’ tonen aan dat er een groeiend aantal spelers actief knikkers voor bonken geruild heeft. Hedgefunds, money managers, (derivaten) handelaren, portfoliobeleggers maar ook particulieren bedienen zich via Carry Trades, OTC’s, themagerichte beleggingsfondsen en turbo-achtige hybrides van technieken, die het spel en de knikkers een nieuwe dimensie heeft gegeven.

Bonken zijn hét instrument om sluimerend zwakke (of juiste sterke) plekken in ons macro-economisch bestel, waar ook in de wereld, uit te buiten. Beleggen is daarmee niet meer het spel om meerwaarde te creëren op het natuurlijk verloop van ontwikkelingen, beleggen wordt een middel om ontwikkelingen met behulp van instrumenten te ‘triggeren’. Eén klap met de bonk, geld in de pocket, en op naar de volgende event. Griekse obligaties, Europese aandelen, Amerikaanse olie, Agriculturals, CO2’s, op elke potentiële onevenwichtigheid kan geld worden verdiend.

Waar zit het gevaar en voor wie?
Het gevaar zit hem voor de professional vooraf in een verkeerde timing of foutieve inschatting van de sterkte/zwakte van the case. Is de positie eenmaal opgezet en geplaatst, dan zitten de risico’s vooral in staartrisico, skew en het vlindereffect. Vrij vertaald: de kleine kans op een gebeurtenis, het domino-effect en de positie-explosie daarna.
Het gevaar voor de particuliere belegger zit hem in het ogenschijnlijk irrationele geweld van de beweging die wordt ingezet en de gevolgen voor toekomstige beleggingsbeslissingen.
Het gevaar voor de autoriteit en beursorganisatie zit hem in het ontbreken van inzicht en grip op het interprofessionele handelen.

Slechte ontwikkeling? Na de kredietcrisis zou je zeggen van wel.
De geest van al langer bestaande maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de wens om snellere behoeftebevrediging, is echter ook bij de innovatieve effectenindustrie al een tijdje uit de fles. We willen met z’n allen simpelweg meer rendement, en productspecialisten leveren die.
Dan de speculatie. Je zou verwachten dat speculatie an sich slecht is voor het functioneren van financiële markten. Maar zonder speculatie, waarbij economische processen op waarde worden getest, kunnen zwakke onderdelen lang ongemerkt blijven, met veel grotere gevolgen op termijn. Wel kan je heel duidelijk vraagtekens stellen bij het hefboomgebruik of de afwenteling van risico’s naar niet-professionals, want die maken van het instrument nu juist de bonk die anderen volledig uit het veld tikt.

Kwestie van aanpassen? De economie, die draait wel door, aangeslagen weliswaar, misschien zelfs met permanent effect op het maatschappelijk bestel.
Maar de belegger, die zal moeten kiezen.
Niet meedoen? Dat voelt raar, per slot van rekening kom je ook niet naar de speeltuin om achter een hek de andere kinderen te zien knikkeren.
Wel meedoen? Ja, maar dan wel met een andere visie. Waar de moderne consument vanuit mondiaal perspectief opereert, zou ook de belegger dat moeten doen. Instrumentkeuze aanpassen. Meer flexibiliteit en alertheid, minder locale gerichtheid, minder focus op eigen favorieten. Streetwise. Zich telkens afvragend heb ik in dit spel iets te zoeken of niet. In feite: beleggen met gezond verstand met kennis van het spel.
Stan zal zeker niet uit beeld verdwijnen, maar jouw putje is niet meer zijn werkterrein.


juni 2010